Waarom preventieve maatregelen bij dementie zo belangrijk zijn

Mensen worden steeds gezonder ouder: een positieve evolutie! Dat komt deels omdat er de voorbije decennia veel aandacht gegaan is naar preventie voor gezonde longen (minder roken, minder luchtvervuiling) en een gezond hart (voldoende bewegen, geen overgewicht). Maar we mogen onze hersenen niet vergeten. Want wat zouden we zonder zijn?

Tegen dementie bestaat helaas nog geen medicijn. Kunnen we dan helemaal niks doen tegen deze ziekte? Toch wel! Het wordt steeds duidelijker dat het risico op dementie op hoge leeftijd stevig verlaagd kan worden door een hersengezonde leefstijl te hanteren. Maar liefst 45% van de gevallen van dementie zou vertraagd of mogelijks vermeden kunnen worden door onze leefstijl te verbeteren.

Een eenvoudige regel daarbij is: goed voor je hart is goed voor je hersenen. Twee voor de prijs van één dus!

10 eenvoudige tips om je op weg te helpen

1. Eet je gezond

De mediterrane keuken is goed voor je algemene gezondheid. In landen als Spanje, Italië en Griekenland wordt minder vlees en suikers gebruikt dan onze Westerse keuken. Ze eten er meer vis, groenten, noten en fruit en gebruiken olijfolie in plaats van boter. Deze voedingsmiddelen, die rijk zijn aan eiwitten, gezonde vetten, vezels en boordevol vitaminen en mineralen zitten, zorgen voor een lager risico op hartaanvallen en suikerziekte en houden onze hersenen gezond.

• Blijf sociaal actief

Een sterk sociaal netwerk is een krachtig medicijn voor lichaam en geest. Het beschermt tegen depressie, hartziekten en zelfs dementie. Eenzaamheid kan zelfs net zo schadelijk zijn als roken. Hoe meer je dus deelneemt aan sociale activiteiten, hoe beter je beschermd bent. Niet alleen blijf je mentaal en fysiek actiever, het vermindert ook stress. Allemaal zaken die je brein gezond houden.

• Als je je hersenen hoort kraken, zijn ze goed bezig

“Use it or lose it!” Dit geldt niet alleen voor spieren, maar ook voor je brein. Hoe meer je je hersenen uitdaagt, hoe sterker en scherper ze blijven. Een nieuwe taal leren of deelnemen aan een leesclub: het doet je mentale gezondheid alleen maar goed. Simpelweg eindeloos sudoku’s of kruiswoordraadsels oplossen? Leuk, maar het heeft weinig impact op je brein omwille van de repetitieve stimulatie van de hersenen. Stimuleer je hersenen op een manier die energie geeft, dat is de sleutel tot een veerkrachtig brein.

• Drink je gezond

Alcohol is overal aanwezig: een etentje of feestje zonder drank voelt bijna ongewoon. Maar laten we eerlijk zijn: alcohol is niet gezond. En toch staat het gewoon in de supermarkt. De boodschap is duidelijk: hoe minder alcohol je drinkt, hoe beter. Minder alcohol betekent een gezonder hart, scherpere hersenen en een lager risico op dementie. Plan bijvoorbeeld wekelijks een alcoholpauze in van enkele dagen of doe in februari mee aan Tournée Minerale.

• Tussen je twee oren zitten je hersenen

Goed kunnen horen is niet alleen belangrijk voor een vlotte communicatie, maar ook voor je hersengezondheid. Onderzoek toont aan dat gehoorverlies een grotere risicofactor voor dementie is dan een hoge bloeddruk of roken. Mogelijks omdat de hersenen harder moeten werken om verstoorde geluiden te verwerken, waardoor ze sneller overbelast raken. Daarnaast kan gehoorverlies een symptoom zijn van een onderliggende oorzaak die de hersenen aantast. Besteed dus ook aandacht aan een goed gehoor.  

• Niet te hoog, niet te laag, mik op een bloeddruk van 120/80

Een gezonde bloeddruk is belangrijk voor je algehele welzijn en ondersteunt vooral de werking van je hersenen. Die zijn namelijk erg actief en vragen een goede doorbloeding via duizenden fijne bloedvaatjes. Regelmatig je bloeddruk laten meten is een eenvoudige manier om je gezondheid in de gaten te houden. Is je bloeddruk iets te hoog? Dan kun je met kleine aanpassingen in je leefstijl vaak al veel bereiken, soms is medicatie nodig. Hoe dan ook: op tijd bijsturen loont, ook voor je brein.

• Stap je gezond

Bewegen houdt niet alleen je lichaam fit maar versterkt ook je hart en bloedvaten, wat een directe impact heeft op je hersengezondheid. Of ook: ‘een gezonde geest in een gezond lichaam’. Begin klein en maak het vooral leuk voor jezelf. Het belangrijkste is dat je dagelijks probeert te bewegen.

• Elke dag fruit

Gezonde voeding met voldoende fruit is essentieel voor je hersengezondheid. De Hoge Gezondheidsraad adviseert minstens 250 gram fruit per dag, oftewel twee grote stukken zoals een appel of een peer. Kies voor vers fruit en laat ingeblikte of geperste varianten liever links liggen.

• Zitten of staan, het maakt verschil

Schrijf eens gedurende een week op hoeveel uur per dag je zittend doorbrengt. De kans bestaat dat je schrikt van het aantal uren dat je zit, meer dan je eerst zou vermoeden. Waar vroeger beweging veel meer ingeburgerd zat in ons dagelijkse leven, leiden we nu een sterk sedentair bestaan. En dat brengt schade toe aan ons lichaam. Het heeft een negatieve impact op onze hart- en hersengezondheid. Ga dus af en toe eens rechtstaan om het zitten te doorbreken.

• Gebruik je gezond verstand

Werken aan hersengezondheid komt vooral neer op aandacht voor een goed hart, nieuwsgierig blijven en sociaal actief zijn. Naar andere factoren wordt nog volop onderzoek gedaan. In de media duiken soms nieuwtjes op. Zo zou chocolade of dagelijks naar de sauna gaan, goed zijn voor je hersenen. Neem die berichten steeds met een korreltje zout. Niet letterlijk natuurlijk, want zout is slecht voor je bloeddruk.